इयत्ता 4थी शिष्यवृत्ती परीक्षा (प्राथमिक शिष्यवृत्ती)
📢 महत्त्वाचा बदल: शिष्यवृत्ती परीक्षा आता इयत्ता 4थी व 7वी साठी
महाराष्ट्र शासनाच्या निर्णयानुसार (ऑक्टोबर 2025) शिष्यवृत्ती परीक्षा पुन्हा इयत्ता 4थी (प्राथमिक शिष्यवृत्ती) आणि इयत्ता 7वी (उच्च प्राथमिक शिष्यवृत्ती) साठी घेतली जाते. इयत्ता 5वी (पूर्व उच्च प्राथमिक) व 8वी (पूर्व माध्यमिक) ची शेवटची परीक्षा फेब्रुवारी 2026 मध्ये झाली.
सन 2026-27 ची इ. 4थी व 7वी शिष्यवृत्ती परीक्षा रविवार, 21 फेब्रुवारी 2027 रोजी होणार असल्याचे परिषदेच्या अधिसूचनेत नमूद आहे. नियमित शुल्कासह ऑनलाइन अर्जाची मुदत 30 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत आहे (विलंब शुल्कासह 31 डिसेंबर 2026 पर्यंत). अर्ज शाळेमार्फत भरले जातात.
प्राथमिक शिष्यवृत्ती परीक्षा (PSE) महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे घेते. सन 2026-27 मध्ये इयत्ता 4थी मध्ये शिकणारे, अधिसूचनेतील अटी पूर्ण करणारे विद्यार्थी शाळेमार्फत अर्ज करू शकतात.
परीक्षेचे स्वरूप
| पेपर | विषय | प्रश्न | गुण | वेळ |
|---|---|---|---|---|
| पेपर 1 | प्रथम भाषा (मराठी / माध्यमानुसार) | 25 | 50 | 90 मिनिटे |
| गणित | 50 | 100 | ||
| पेपर 2 | तृतीय भाषा (इंग्रजी) | 25 | 50 | 90 मिनिटे |
| बुद्धिमत्ता चाचणी | 50 | 100 | ||
| एकूण | 150 | 300 | — | |
सर्व प्रश्न वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (MCQ) असतात, प्रत्येक प्रश्नाला 2 गुण. उत्तरे OMR उत्तरपत्रिकेवर नोंदवायची असतात. प्रत्येक प्रश्नाला 4 पर्याय असून त्यापैकी एकच अचूक असतो. चुकीच्या उत्तरासाठी गुण वजा होत नाहीत (नकारात्मक गुणदान नाही).
अभ्यासक्रमाचे मुख्य घटक
- गणित: संख्याज्ञान (स्थानिक किंमत, रोमन संख्या, मूळ/संयुक्त संख्या), बेरीज-वजाबाकी-गुणाकार-भागाकार, विभाज्यतेच्या कसोट्या, मसावि-लसावि, अपूर्णांक व दशांश अपूर्णांक, मापन (लांबी, वस्तुमान, धारकता, वेळ, दिनदर्शिका), नाणी-नोटा, नफा-तोटा, परिमिती व क्षेत्रफळ, भौमितिक आकृत्या, चित्रालेख.
- बुद्धिमत्ता चाचणी: संख्या व अक्षर मालिका, समसंबंध, वर्गीकरण (गटात न बसणारे), सांकेतिक भाषा, दिशा, नातेसंबंध, क्रम व स्थान, वार-दिनदर्शिका, आकृत्यांवरील प्रश्न.
- प्रथम भाषा (मराठी): शब्दसंपदा, समानार्थी-विरुद्धार्थी शब्द, वाक्प्रचार, म्हणी, व्याकरण, उताऱ्यावरील प्रश्न.
- तृतीय भाषा (इंग्रजी): Vocabulary, spelling, grammar basics, comprehension.
अभ्यासक्रम संबंधित इयत्तेच्या राज्य मंडळाच्या पाठ्यपुस्तकांवर आधारित असतो. सविस्तर अभ्यासक्रम परिषदेच्या अधिसूचनेत पाहा.
माहितीचा स्रोत: महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे (MSCE) यांच्या अधिसूचनेवर आधारित बातम्या व परिपत्रके. अंतिम माहितीसाठी नेहमी www.mscepune.in व puppssmsce.in ही अधिकृत संकेतस्थळे पाहा. शेवटचे अद्यतन: 17 नोव्हेंबर 2026.